دوته ، پیرت کی یووه ؟  

 

مادرم خبر مرگ مردم را به راحتی نمی گوید ویژه آنکه دوستشان داشته باشم و ویژه تر آنکه  در سفر باشم و تلفنی بخواهد بگوید .

امشب نیز همین اتفاق افتاد و با لحنی آرام گفت که : "حسینعلی امشب به مهمانی رفته ".*

دوهفته پیش او را دیده بودم که آرام آرام همچون باقیمانده سیگارش تحلیل رفته و ...

 

حدود هشتاد سال اگرچه با سختی  زیست ولی به گمان من و باشناختی که از او داشتم با راستی زیست و شگفت انگیزتر با غرور .

سالهای جوانی اش را با غرور و از سر پاک زیستی که خودش برای خودش اندیشیده بود ( و به نظر من درست هم بود ) به زندگی مجردانه ای تن داد که با تمام تنهایی هایی که برای اش داشت با آزادی خیال همراه بود .

 

سالهای تندرستی اش را با کارهای سخت بنایی گذراند . تا با درامدش  روزهایی را به عنوان تفریح  به مشهد و تهران برود و با نیرویی که داشت بتواند  در کارهای شب عید در خانه های دیگران کار کند و برق نو عید را روی وسایل زندگی کسانی بگذارد که از نظر دارایی های دنیایی با او فرسنگ ها فاصله داشتند .

فاصله ایی که او به خوبی می توانست به عنوان یک حریم حفظ کند و خود را در پس آن حریم انسانی نشان بدهد که دیگران به او احتیاج دارند ، نه او به دیگران .

رازداری ، چشم پاکی ، دست پاکی ، سخاوت در عین احتیاج ، از او مردی ساخته بود که به راحتی می توانست شبها و روزهای زیادی  را به عنوان کارگر در خانه های بسیاری از متمولینی که از بیدگل به تهران و ....  سکنی گزیده بودند  بماند و کار کند .

دوست داشتن بچه ها را با شیوه ایجاد شادی درانها نشان می داد و گویش دهی را همیشه به بچه هایی که با زبان دهی آشنایی نداشتند به جد و استمرار نشان می داد . حتا در سالن عروسی واقع در شهرک غرب تهران به دختری (که سگ پاکوتاه اش از همه چیز برایش عزیز تر بود ) که او با پدر و پدر بزرگش آشنایی داشت و می دانست که زادگاهش کجاست  هوشمندانه و با اصرار گفته بود: دوته ، پیرت کی یووه ؟

ادب واحترام برای او اساس  کار بود ، حتی کسانی که زندگی اشان با اندیشه او سازگار نبود .

دورانی از عمرش را نیز با بیماری گذراند و فقر مفرط مالی .  با آنکه زندگی مجبورش کرده بود به کمک دیگران حساب کند اما ذات روحش سخاوت بود و نه چیز دیگری .

کمک کسانی را قبول می کرد که به پاکی روحشان اعتقاد داشت و می دانست که در ازای این کمک ، مورد توهین نخواهد بود .

بی اعتنایی ، بازتاب بیماری مستمر  مردم پیرامون او در مقابل سختی ها ی که او تحمل می کرد بود . و او با تجربه عمرش به خوبی می دانست که باید بی توقع باشد  و هم بی اعتنا .  

همانگونه که به بسیاری از رفتارها و گفتارهای اطرافیانش بی اعتنا بود . حتا به پسوند اسم اش که برگرفته از یک کار هنری( البته عوامانه ) بود که مادرش انجام می داد و باعث شادی جشنها و عروسیها بود و مردم بعدها آن اسم را به  تمسخر و توهین به اسم فرزند اضافه کردند .

جلیقه را به عنوان پوشش اصلی اش می شناخت و ساعت و تسبیح دانه درشت را به شدت دوست می داشت و در دود سیگارش بی بهایی دنیا و نو کیسه گان را نظاره می کرد البته بدون هیچ گونه شکوه و نیشخندی .

کوچه های حاج عبدالصمد به شدت دچار تغییر است و بسیاری از ظرافت های ناپیدای زندگی مردمش نیز دارند به میهمانی بی برگشت می روند .

 * حسینعلی سلمانی از سالمندان محله حاج عبدالصمد بیدگل که در تاریخ ۲۰/۴/۸۹ بعد از سالها بی خوابی ُ به خواب ابدی فرو رفت . خدایش بیامرزاد .

 

این نوشته را شبی که خبر مرگ  او را شنیدم در دفترم نوشتم ولی با انگیزه هایی که  که دوستان خوبم استاد عنایتی و دکتر مجید کبرایی ایجاد کردند روی وبلاگ گذاشتم .

افسر بختیاری

 

داراب افسر بختیاری از شاعران بختیاری است که به گویش بختیاری شعر سروده‌است. از جمله معروفترین سروده‌های وی «خدائیه»، «عمرویه» و «همیلا: مناظره پسر روستایی با دختر شهری» می‌باشد. داراب افسر بختیاری در تاریخ ۱۲۷۹ در چغاخور بختیاری متولد شد. پدر وی آ اصلان احمد خسروی از بزرگان طایفه احمد خسروی (هفت لنگ بختیاری) و مادرش بی بی گوهر دختر حسینقلی خان ایلخانی می‌باشد. داراب افسر از سن سی سالگی شروع به سرودن شعر نمود. و آنچنان در سرودن اشعار بختیاری به شیوائی و استواری اهتمام نمود که اینک فرهیختگان دیار بختیاری او را پدر شعر بختیاری می‌نامند چنانکه در مورد وی ملک شعرای بهار نیز گفته بود: کاری که فردوسی در زبان فارسی افسر در زبان بختیاری انجام داده‌است. داراب افسر در سال ۱۳۲۰مقیم اصفهان گردید. ودر سال ۱۳۵۰ در همین شهر وفات نمودو در تخت فولاد، تکیه میر بخاک سپرده شد.

اشعار دارب افسر در زمینه‌های عرفانی، عاشقانه، سیاسی و در قالب‌های قصیده، غزل، قطعه، و... سروده شده‌است.کتاب دیوان دارب افسر تاکنون دهها بار به چاپ رسیده و مورد استقبال فراوان قرار گرفته‌است. از اشعار معروف او به گویش بختیاری می‌توان یه اشعار خدائیه، همیلا، عمرویه و رستاخیز مسجد سلیمان اشاره کرد.

 

 خدائیه :

 اي   كه   روزيَ   همه  خلق   ز  انبار ِ   تونِه

آسمونها   و    زمين   كِرده    كردار ِ     تو نه ِ

ئي   همه   نقش   و نگاري   كه   مِنِه  دنيا  هِد

همه   از   پرتو   يك    جلوه    ديدار ِ    تو نه ِ

اَفتو   و  ئي همه  نوري  كه  اِتاو ِه   به   زَمين

مختصر   ذره اي   از  تابش   رخسار ِ   تو نه ِ

ئي  همه  آو كه  به  دريا چو’نو هيِِ موج  اِزَنه

چكه اي    از    كَرَم    آور    گهربار ِ    تو نه ِ

عاقلون  هر چه ’كنِن  فكر و اِبالِن  به  ’خوسون

اشتباه   كِردنِه  ’پاي ،  جمله   ز   افكار   تو نه ِ

هر  كه رَهد از پي ِ  مقصور و به مقصود رسيد

’او   َنَرهد   و  َنَرسيده   ’يوز ِ    رفتار ِ   تو نه ِ

هر  حكيمي كه   دوا  داد  و مريضِس   خو، اِبيد

’او   دواها   همه    از   قيطي   عطار ِ    تو نه ِ

هر  چه   فردوسي  و  سعدي   و  نظامي ’گودِنه

همه   سون   اِز   اثر ِ   طبع ِ  ’درَربار ِ   تو نه ِ

پيراِبون   خلق   و  همه   سال   تفاوت     اِ’كنِن

غير  ذات   تو  كه  امسال ِ  تو چي   پار ِ   تونه ِ

عرش ِ  فرش  كِردي   و  قِيلون ِ   نِهاري  ’گرَِلو

هر  چه  ’ورمون  اِ’كنِن ’پاي  همه  آزار  تو نه ِ

’گدييِه   كِردمِه   مختار،  تو نه ِ  ’ور’خو   و  بد

نيكنم’   زِت  ’مو   قبول  ’يوسرو’يودار ِ    تونه ِ

هر چه  مو فكراِ’كنم ’پاك  همه  بر عكس  اِبوون

كي  به  يَكسون اِزنِه ؟ ’پاي ’يو  ز  دربار  تو نه ِ

هر  شَر   و شور   به  دنيا   مِنِه    مخلوقت    اِبو

اِزَنيم   يا    اِ’كشيم   پاك    همه   سون    كارتونه

خان ِ   چنگيز  كه   دنيانه ِ   سر   اِز   ته   ’رفتَي

هر چه   بد   كِرد   بِه   مردم  همه   وادار    ِ‌تونه ِ

شاه   تيمور كه   مشهور   به   خين  ريزي     بيد

كمترين     بنده اي    اِز     مردم ِ    تاتار     تونه ِ

يه   نفر  كِي   اِتَرِس   ئي   همه   آ’دم      بِكشِه ؟

او  نَكشت ،  دست   ِ‌توبيد ،  قدرت ِ   قهار ِ   تونه ِ

وَنديه    جنگ    اروپا    و   تَپِستي    تَه ِ   عرش

هر چه ’مردِن   مِنِه  جنگ خين ِ‌ همه  بار ِ  تو نه ِ

وَنديه    چنگ    اروپا   و   تَپِستي    تَه ِ    عرش

هر چه ’مردِن  مِنِه  جنگ  خين ِ همه  بار ِ تو نه ِ

 

نيگو’هم   كه ، زِ عربها  به  عجم ها  چه   رسي

همه  دونِن  كه  چه  بيد  چونكه ’هوشاهكار  تونه ِ

هر    رسولي       اِفِرِستي     و    كتابي     داره

يا ’كرِت   يا’كرِ  گَو’ت    يا كه   جلودار ِ   تو نه ِ

آ’دمِه   گول   اِزَني   و   اِ’كونيس  ’ور  مِنِه  باغ

اِنِهي    تِرد    بريشِس   كه  يو   دي،   وار ِ تو نه ِ

آبِر’وسِه   اِبَري   سي  دو سه  كَپ   گَندم   و  جو

سي  چه  گندم نخورِه   پَس ’يوچه  سركار ِ  تو نه ِ

هو   كه   شيطونِه   و  ئي   گولِ   به   آ’دم   زِيدِه

گوش  و ’نفتِس   بكَنَي  خوس  ’دزَ   بازار   تو نه ِ

باغِتِه  ’رفت   به   َيه  شَو  و  ’گر’هد  از  چنگِت

ميل ِ   ’خت   بيد  كه   بَرِه   َارنه   گرفتار   تو نه ِ

’گديه ِ    روز  قيامت   زِ ’لر   اِ’خوم  ’مو   حِساو

تو چه  داديس؟ ’هو چه  داره؟  چه  بدهكار ِ  تو نه ِ

’كر      َ يارونه ِ      اتومبيل     ’سواري      دادي

منكر     بيدِنِته ،    ’لر    كه      طرفدار ِ     تو نه ِ

حق   تو  داري   بكني  هر  چه   به   دنيا    بِخويي

چون   همه    بيد   و  نَبيد   زِنده   زِ  پِندار ِ‌   تو نه ِ

هر   بنايي   كه    بسازِن    همه    ويرون     اِبوهه

غير      پاينده      فقط      گنبد      دوار ِ      تو نه ِ

افسر  ئي  فخر  بَسِه   سي   تو  كه   بعد  اِز  مرگت

                                     اسم  ’لر   تا    به    ابد   زنده    ز    اشعار    تو نه ِ

فضولی

 اگر فضولی نباشد

بگذار همه چیز

 سرجای خودش باشد .

کتاب روی میز

مداد روی کاغذ

و عشق من

در قلب تو.